പയ്യാവൂർ ശിവക്ഷേത്രം
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മലയോര മേഖലയായ പയ്യാവൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പുരാതന ഹൈന്ദവ ആരാധനാലയമാണ് പയ്യാവൂർ ശിവക്ഷേത്രം (ശ്രീ പയ്യാവൂർ ശിവക്ഷേത്രം). വടക്കൻ മലബാറിലെ പ്രശസ്തമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കവും സവിശേഷമായ ആചാരുങ്ങമുണ്ട്.
ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. പ്രതിഷ്ഠയും സങ്കൽപ്പവും
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പരമശിവനാണ്. പയ്യാവൂരിലെ ശിവൻ 'കിരാതമൂർത്തി' (വേട്ടക്കാരന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ശിവൻ) ആയാണ് സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. അർജ്ജുനന് പാശുപതാസ്ത്രം നൽകുന്നതിനായി കിരാത രൂപം പൂണ്ട ശിവന്റെ ഭാവമാണിതെന്നാണ് വിശ്വാസം.
2. ഐതിഹ്യം
മഹാഭാരത കഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിെന്റെ ഐതിഹ്യം. അർജ്ജുനനും കിരാതരൂപിയായ ശിവനും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നത് ഇവിടെ വെച്ചാണെന്നാണ് പ്രാദേശികമായ വിശ്വാസം. കൂടാതെ, വടക്കൻ മലബാറിലെ പ്രശസ്തമായ മുത്തപ്പൻ സങ്കൽപ്പവുമായും പയ്യാവൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ ബന്ധമുണ്ട്.
3. പയ്യാവൂർ ഊട്ട് ഉത്സവം (പയ്യാവൂരൂട്ട്)
ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉത്സവമാണ് കുംഭമാസത്തിൽ (ഫെബ്രുവരി) നടക്കുന്ന 'പയ്യാവൂർ ഊട്ട്'. ഇത് കേവലം ഒരു ക്ഷേത്രോത്സവം മാത്രമല്ല, വലിയൊരു ജനകീയ ഉത്സവമാണ്.
4. സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം
കുടകും കേരളവും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരികമായ പഴയകാല ബന്ധത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവാണ് പയ്യാവൂർ ക്ഷേത്രം. ജാതി-മത ഭേദമന്യേ മലയോര മേഖലയിലെ മുഴുവൻ ജനങ്ങളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു കേന്ദ്രമാണിത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തനതായ വാസ്തുവിദ്യയും ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷവും ഭക്തർക്ക് മനസ്സിന് കുളിർമയേകുന്നതാണ്.
സ്ഥാനം: കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 45 കിലോമീറ്റർ കിഴക്ക് മാറിയാണ് പയ്യാവൂർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശ്രീകണ്ഠാപുരത്തു നിന്നും ഇവിടേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം.